SAYAN INDIO/ Sali yopa natan so Tondaligan
Nen MARIO F. KARATEKA
MARAKEP so pinawayan na impamasimbalo ed andawes na Tondaligan.
No makapasyar kayo natan ditan ed Bonuan et alay abig na saramay balon “tourist sheds” o siroman tan painawaan.
Simpli, gawad pinaor tan kawayan labat (walamet iray pigaran sementado) tan kada pigaran metros et walay tuaton gripo (shallow wells) a nayarin pambegnawan daray totoo. Walamet iray kalutan (grill) ya akatarya kada “shed” tan magalang, maoyamo iray managbantay na sarayan syeds. (Singa siniminar irayo amo, a pare Ike?)
Medyo binmili so abang balet ta lapud samay Holi Wik met lanti siguro kanian onman, kasabi ordinaryon agew et nayarin onabeba la so singil na manag-paabang na syeds.
Agkala natan singa manduaruan awiten so pamilyam ditan ed Bonuan ya manliliket tan manames ed dayat ta marakdakep so kaliber-liber, najal laray akitongilang iran bengatla tan angob ya makapoy.
* * * *
Salamat ed say administrasyon nen Meyor Al ta onialan pinmawil so datin makaingganyon kipapasen tonmay Tondaligan. Otit ya ontanlan makapalikliket a naimatonan ya awawey na parke et sanen onaan ya ginawa iyan “national park” ed silong na administrasyon nen andilad bilay Meyor Opring Manaois.Diad indadalan na nanduruman administrasyon , kinmapoy lan kinmapoy so bista tonian baleg ya parke. Kinmokoririt iray tanem ya niyog tan arom ya kiew. Pati saray painawaan ed gilig na dayat nagmaliw ya obong na saray bibiin sasaliwen. Nagmaliw ya ayaman daray totoon anggapoy pananginonang dan manbantak na dutak da anggan iner.
Komon ta nasustoni so pasimbalo ed Tondaligan ed ondalan niran panaon. Diad bektan naimano tayon ompapawil so panagbalasubas ditan, manonaan tayon manawag na imano na saray awtoridad ya impasen parad kaabigay “tondaan ya panligaan.”
* * * *
Say impangidnap odino impangalan puwersaan ed si datin konsehal na San Fabian a si Roland Villegas et angiter lamet na mensahen dakel iray grupon sara-sarag dan manggaway krimen ed pegley tayo.Planado so ginawan impangala ed si Villegas, barangay kapaitan na Anonang ed saman a baley. Anggan si mismon hepe na popolis ed luyag, Senyor Superintendente na Pulis Isagani Nerez et aksubien ton gawa iya na saray “trained” odino batidon armadon grupo a singa, onong ed sikato, saray popolis, datin popolis, o militar. “Precision operation” odino de numeron galaw so inyusar ed impangidnap ed si Villegas.
Dakel so miayon ed obserbasyon nen Nerez.
Balet lapud anggapomet kono so nipaway ya mandamiento de aresto odino antokaman ya aktibon operasyon na saray kabiangay polis , CIDG odino NBI laban ed si Villegas, ompapaway a talagan nayarin datin miyembros na PNP ya retirado odino adismis ed serbisyo so ginmalaw ed saya.
Mila tayod say pamilya na kinidnap ya datin opisyal na baley ed dasal da ya makapawil met komon si Mr. Villegas ya mabilay, anggaman ontanlan nibagan makolor so bilay tan bisnis tonia.
Bilay na sakey too so pantotongtongan dia tan say suston kurang na ostisya.
Susto la komon itay ostisyan ontutubo ed sungot na paltog.
