SAYAN INDIO/ Korapsion ed kwari
Nen MARIO F. KARATEKA
PANSUSUAYANAN da itay no kapigan so impangiletneg ed Pangasinan bilang sakey a luyag.
Abayag layan isyu ta antomet lanti ey, anggad kapigan kasin singa bugkalot so inadaro tayon probinsiya no ag napatua-an o napaneknekan so inkianak to bilang sakey a yunit politikal?
Piga-pigaralan administrasyon so nan-egnay betang ed luyag, agdan ballot iya inikday kaonongan ya imano tan singa ipasoot dalan say tatawagen a “Pangasinan Day” et say inkianak nen datin Ispiker Eugenio Perez.
Aliwa. Aliwan maptek so istoryay luyag no ontan.
* * * *
Say ompapaway natan ed impansukisok daray iskolar tan istoryan et say taon 1611 so asingsingger ya impangiletneg ed Pangasinan. Say eksakton agew o petsa labatlay kulang.Diad pakadisir ko, magano lan panaon so alagaren naamtaan tayola so inkianak a mismo na probinsiya tayo. Daiset nin seseg ed pansukisok tan panaral ed oley-Espanya diad Pilipinas, naamtaan tayola tan naikinon tilan, singa arom iran luyag, walamet so anibersaryo tayon nayarin panliliketan.
Agtila pakaskasin singa agtayo amtay inkasaysikatayo.
* * * *
Sakey natan ya ampetang a isyu itay kalulugi kono na kabay luyag ed makapakelaw ya sankapirit ya nanaalmo ed “quarry fees.”Pigaray mangibabagan opisyales, say sankaonoran sayay Bokal Rebe Villegas, ya baleg kono so pansasaol daray manag-olor na buer tan bato ed saray kwari sayts ka-isplit daray aturon manbantay o “checkers” ed sarayan pasen na kwari. Diad antikey a salita, dakel so ibubulsa nen say isubi ed kaban na baley.
No nen panaon nen datin Gobernador Oscar M. Orbos et sara-sarag ton abotey sakey milyon so koleksiyon na gobyerno probinsiyal, natan kono, onong ed Villegas, anggad P300,000 labat kono so naipanengneng ya akolekta ed sakey taon. Nonot yolan pigay taon layan nagagawa kasompal na oley nen Orbos, di baleg lan kwartay atakew ed kaban, awa?
Mipadpara tila sirin ed agawgawa diman ed “lahar country” na Pampanga no iner baleg ya kwarta itay panag-kwari tan ibabagan apesel iray san-aman Lapid nen panaon dad Kapitolyo. Natan ta sakey pari, si ‘Among ‘ Ed Panlilio, la so akayorong, ompapawil lay ligsa na koleksiyon dad kwari.
Agtila pankelawan no say Pilipinas et kaiba ed saray Samploran Sankakurakotan ed Amin a Bansa.
